Piotr Piądłowski
toaleta publiczna w tatrach public toilet in tatra
Kliknij, żeby zobaczyć powiększenie. /Click a picture to see a larger view.
TOALETA PUBLICZNA WOLNOSTOJąCA W TATRZAŃSKIM PARKU NARODOWYM - EKOSZAŁAS
Pierwowzorem projektowanego obiektu są szałasy pasterskie - budowle czysto utylitarne, o prostej, optymalnej dla walorów użytkowych, wypracowanej przez wieki bryle. Budowane z dostępnych na miejscu materiałów, bez zbędnych zdobień, do dziś stawiają czoła surowemu, górskiemu klimatowi. Bazując na sprawdzonych rozwiązaniach zaprojektowano obiekt oszczędny w formie, subtelnie wtapiający się w tatrzański krajobraz.
Ze względu na lokalizację na terenie Parku Narodowego szczególną uwagę zwrócono na ekologiczne aspekty projektowanej toalety. Założono, że budynek jest samowystarczalny, a jego funkcjonowanie nie wymaga podłączenia do infrastruktury technicznej. Wszystko co niezbędne czerpie z natury oraz nie pozostawia w przyrodzie żadnych niepożądanych efektów swojego funkcjonowania.
Do działania toalety niezbędna jest zimna i ciepła woda, wewnętrzna temperatura zapewniająca komfort użytkowania, energia elektryczna umożliwiająca oświetlenie wnętrz oraz pracę urządzeń technicznych. Efektem działania są nieczystości.
Podstawowym zródłem wody zimnej, służącej do spłukiwania toalet oraz czyszczenia obiektu, jest odzyskiwana woda deszczowa gromadzona w zbiorniku retencyjnym umieszczonym pod budynkiem. Założono roczne zapotrzebowanie na wodę 480m3 (60000 użytkowników, 8 litrów na osobę). Z dachu o powierzchni 200 m2 uzyskano rocznie 300m3. Dlatego dodatkowo woda deszczowa pozyskiwana jest ze stoków pobliskiej góry, co zapewnia stałe i duże dostawy.
Czysta woda do mycia rąk czerpana jest spod ziemi za pomocą pompy.
Do ogrzewania wody wykorzystano energię słoneczną. W przestrzeni buforowej strychu umieszczono kolektory słoneczne o łącznej powierzchni 32m2 co zapewnia 80% ciepłej wody. Kąt nachylenia kolektorów jest optymalny dla szerokości geograficznej TPN. Analiza nasłonecznienia wykazała, że w grudniu i styczniu cała działka znajduje się w cieniu Roztockiej Czuby, której szczyt odległy o niecałe 600m przewyższa poziom działki o 300m. We wspomnianych miesiącach woda jest ogrzewana wyłącznie za pomocą energii elektrycznej. Aby zminimalizować zacienianie toaletę zlokalizowano w północnej części działki.
System ogrzewania również bazuje na energii słonecznej. Budynek zaprojektowano racjonalnie pod względem ochrony cieplnej. Bryła jest zwarta z przestrzenią nie ogrzewanego poddasza, wyeksponowana na południe, bez przeszkleń od północy, wschodu i zachodu. Od południa zaprojektowano przeszklenie będące współczesną interpretacją tradycyjnej witkiewiczowskiej werandy. Okna o powierzchni 26m2 kryją za sobą przestrzeń buforową ze ścianą akumulacyjną. W słoneczne dni granitowa ściana nagrzewa się, a następnie powoli oddaje ciepło do wszystkich pomieszczeń użytkowych, które celowo zaprojektowano w jej sąsiedztwie. Zminimalizowano straty ciepła od północy oddzielając pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi buforem pomieszczeń technicznych. W ciepłe dni, gdy system ogrzewania solarnego nie powinien działać, od słońca chronią drewniane, zewnętrzne, ażurowe okiennice. Wykorzystany w nich wzór perforacji jest jedynym ozdobnym elementem toalety. Swym kształtem nawiązuje do haftu zasłony okiennej w domu Pod Jedlami wykonanego przez Marię Witkiewiczową wg projektu męża.
Aby zminimalizować straty wentylacyjne w budynku wszystkie okna zaprojektowano jako nie otwierane. Zastosowano wentylację mechaniczną połączoną z wysokosprawnym rekuperatorem oraz gruntowym wymiennikiem ciepła.
Według dokonanych obliczeń wskaznik sezonowego zapotrzebowania na energię niezbędną do ogrzania pomieszczeń wynosi E=1,4 kW.h/(m2.a) czyli jest zbliżony do zera. Niestety ze względu na wspomniany brak padania promieni słonecznych na działkę w miesiącach zimowych w toalecie niezbędne jest zamontowanie innego zródła ogrzewania w postaci pompy ciepła.
Energia elektryczna pozyskiwana jest z lokalnej, małej elektrowni wodnej typu przydomowego. Po wykonaniu badań geotermalnych możliwe jest rozważenie generowania energii elektrycznej za pomocą pompy ciepła.
Zrezygnowano ze zbiornika na nieczystości płynne, utylizacja ścieków odbywa się w lokalnej korzeniowej oczyszczalni ścieków. Obiekt krajobrazowy, z zastosowaniem trzciny pospolitej, zlokalizowany na północ od toalety ma powierzchnię 200m2. Do środowiska odprowadzana jest oczyszczona woda.
Wszelkie urządzenia techniczne umieszczono w pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych wzdłuż północnej ściany budynku. Instalacje poprowadzono dwiema ścianami technicznymi. Kolektory słoneczne oraz zbiornik wody ciepłej umieszczono w przestrzeni buforowej poddasza pod szkłem, aby maksymalizować zyski z energii słonecznej i minimalizować straty ciepła przez przenikanie.
W budynku zastosowano tradycyjne materiały konstrukcyjne i wykończeniowe. Konstrukcję zrębową z płazów o przekroju 16x16 zaizolowano od zewnątrz 20 cm wełny mineralnej i oszalowano. Dach przykryto dranicami na łatach. Wewnętrzne ściany akumulacyjne zaprojektowano jako granitowe.
Wewnątrz na korytarzach podziwiamy drewnianą konstrukcję zrębową, na podłodze zastosowano betonową wylewkę samopoziomującą. W toaletach ułożono płytki ceramiczne w kolorze białym i zielonym. Rysunek glazury i terakoty wzbogacają płytki z symbolami tatrzańskimi.
Zastosowano następujące urządzenia Koło: Umywalka QUATTRO 50 cm stawiana na blat, bez otworu, bez przelewu [K21650]. System odpływowo - przelewowy [96010]. Miska ustępowa lejowa, wisząca [K63100]. Deska sedesowa twarda z tworzywa Duroplast [K60111]. Pisuar Alex dopływ z góry, odpływ poziomy [66010]. Automatyczny radarowy zawór spustowy zasilany z sieci elektrycznej [96013]. Syfon pisuarowy odpływ poziomy [A99021].
Budynek w pełni przystosowano dla osób niepełnosprawnych. Zaprojektowano osobną kabinę dla niepełnosprawnych ruchowo. W hallu głównym i kabinie dla niepełnosprawnych skontrastowano kolory materiałów użytych na ścianach i na podłodze dla łatwiejszego korzystania z toalety przez osoby niedowidzące.
W ten sposób zaprojektowany budynek, wypełniony ideą zrównoważonego rozwoju, odwiedzany przez dziesiątki tysięcy osób rocznie może pełnić ważną funkcję dydaktyczną. Turyści odwiedzający Tatry mogą w praktyce zapoznawać się z rozwiązaniami proekologicznego budownictwa pasywnego. Tego typu inwestycja doskonale wpisuje się czasem powstania i tematyką zagadnień w Międzynarodową Dekadę Zrównoważonego Rozwoju ustanowioną przez Organizację Narodów Zjednoczonych na lata 2005 - 2014.
e-mail | mobile: +48 604167555 | skype: ppiadlowski | gg: 288805
Copyright (C) Piotr Piądłowski 2009